Dit is de legende van de zalm der kennis en over hoe de rivier de Boanne is ontstaan. Deze rivier ligt in Ierland, vlakbij Newgrange. Ook vertelt de legende het begin van de verhalencyclus rond Fianna en zijn nazaten.
————————————————————————————————–
In het begin was het maar een grote bron, overschaduwd door negen grote hazelbomen. Deze bomen hadden een aantal noten die de macht bezaten om ieder die ervan at ongelooflijke kennis te geven. De noten bezaten zelfs zo’n macht dat degene die ervan at onmiddellijk alles wist wat er te weten viel. Er was één wezen die het voorrecht had om de noten te eten en dat was de zalm die in de bron leefde. Zelfs de machtige goden was het verboden om de bron te betreden. De enige die er een poging toe waagde was de nieuwsgierige godin Boann, de minnares van Dagdha. Ze deed een poging om de bron te benaderen, maar terwijl ze naderde verhoogde het water van de bron zich, waardoor ze bijna verdronk. Boann ontsnapte echter, maar de vloed die haar richting opkwam is nooit meer verdwenen. Dit water vormde de rivier de Boyne.
De plek waar ze de bron ontwijd zou hebben is Brú na Boyne, bij Newgrange. Dit betekend Paleis van Boyne (Boann)
Legende vertelt dat diegene die als eerste het vlees van de zalm eet, de complete kennis van de zalm krijgt. De dichter Finegas viste zeven jaar lang voor de zalm, tot hij op een dag de vis te pakken kreeg. Hij had gehoord van het verhaal en wilde deze kennis maar wat graag zelf hebben. Hij gaf zijn leerling Fionn de opdracht de vis klaar te maken. Nu kreeg hij per ongeluk wat van het hete vissenvet op zijn duim, hij zoog er direct op om de pijn te verzachten. Wat hij niet wist, was dat in dat enkele druppeltje vet, alle kennis van de zalm zat en Fionn had dat in zich op genomen. Toen hij de maaltijd naar Finegas bracht, zag deze een ongewoon vuur branden in zijn ogen. Toen Finegas er naar vroeg, ontkende Fionn dat hij van de vis gegeten had, maar moest uiteindelijk toegeven dat hij het per ongeluk geproefd had. Gedurende de rest van zijn leven kon Fionn toegan krijgen tot deze kennis door gewoon op zijn duim te bijten. Deze kennis zorgde er ook voor dat hij uitgroeide tot de leider van de Fianna, de beroemde helden een aantal Ierse mythen.
